Türk Hava Yolları'nın pilot adayı seçiminde psikometrik eleme artık tek sınava indi: PACE. Turkish Technology ile İstanbul Üniversitesi'nin birlikte geliştirdiği bu sistem, Haziran 2024'te DLR-1'in yerini aldı; 2025'ten beri adayların karşısına yalnızca PACE çıkıyor. DLR sürecinden retest bekleyen adaylar içinse PACE son hak demek.
Sürecin ilk büyük eleme basamağı PACE-A, 9 modülden oluşur: 2 bilgi modülü (Matematik ve Fizik) ve 7 yetenek modülü. Adayların en sık yaptığı hata, bu 9 modülü tek blok gibi görüp çalışma zamanını rastgele dağıtmak. Oysa her modül ayrı bir beceri ölçer ve her birine ayrı biçimde hazırlanmanız gerekir.
Bu rehberde 9 modülü tek tek ele alıyoruz: ne ölçtüğünü, sınavda nasıl karşınıza çıktığını ve nasıl çalışmanız gerektiğini anlatıyoruz. Sonda da hangi modüle ne kadar zaman ayırmanız gerektiğini gösteren bir öncelik tablosu var.
PACE-A seçim sürecinin neresinde?
THY kadet süreci sırayla ilerler: başvuru, online İngilizce sınavı, PACE-A (psikometrik), PACE-B (yetkinlik ve CRM değerlendirmesi), PACE-C (İK ve teknik üyelerden oluşan kurul mülakatı), sağlık muayenesi ve filo ataması. Başvurudan sözleşme imzasına kadar geçen tipik süre 3-4 ay, ama bu adaydan adaya değişir.
2026 ilanındaki başvuru şartlarının öne çıkanları şöyle:
- 01.01.1996 - 31.12.2005 arası doğumlu olmak
- En az lisans mezuniyeti (bölüm sınırlaması yok)
- İngilizce: IELTS 6.0 (Speaking en az 6.0), TOEFL iBT 60 (Speaking en az 18) veya PTE 53; son 2 yıl içinde alınmış olmalı, online sınavlar kabul edilmiyor
- Boy 160-195 cm, BMI 20-30 aralığı
- Daha önce pilotaj eğitimi almamış olmak
- Askerliğin en az 2 yıl tecilli olması
Bu şartlar ilandan ilana güncellenebilir; başvurmadan önce mutlaka güncel ilan metnini esas alın. Sürecin tamamını ve sınavın genel yapısını THY PACE testi rehberimizde ayrıntılı inceleyebilirsiniz.
Sınav günü: format ve ortam
PACE-A, İstanbul Florya'daki THY Uçuş Eğitim Başkanlığı'nda yapılır. Sınav sabah başlar ve yaklaşık yarım gün sürer; modüller arasında kısa molalar verilir.
Teknik kurulum klasik bilgisayar sınavlarından farklı. Dokunmatik ekran, kulaklık ve joystick kullanırsınız; klavye ile fare yok. Kağıt-kalem dağıtılır ama hesap makinesi yasak. Sonuçlar genellikle 1-2 hafta içinde açıklanır.
Bilgi modülleri: Matematik ve Fizik
1. Matematik
Çoktan seçmeli olan bu modül temel matematik bilginizi ölçer. Hesap makinesi olmadığı için işlem hızı en az bilgi kadar belirleyici.
Çalışma yöntemi net: tüm alıştırmaları kağıt-kalemle ve süre tutarak çözün. Hesap makinesine alışkın bir el, sınav günü size zaman kaybettirir.
2. Fizik
Fizik modülü de çoktan seçmeli; temel fizik kavramlarına hakimiyetinizi test eder. Bilgi modüllerine doğrudan çalışabilirsiniz ve en hızlı puan artışını sistemli tekrarla burada yakalarsınız. Ezber yerine kavramları anlamaya odaklanın.
Yetenek modülleri: 7 modülün her biri
3. Sustained Attention (sürekli dikkat)
Uzun süre boyunca tekdüze uyaranlara karşı tetikte kalma becerinizi ölçer. Bilişsel araştırmalar dikkat düşüşünün (vigilance decrement) görevin yaklaşık 10. dakikasında başlayabildiğini gösteriyor (Frontiers in Cognition, 2025). Asıl rakibiniz sorular değil, kendi dikkat eğriniz.
Hazırlıkta uzun süreli dikkat görevleriyle pratik yapın ve performansınızın kaçıncı dakikada düştüğünü ölçün. Göreve önem atfetmek de işe yarıyor: ödül beklentisi üzerine yapılan çalışmalar motivasyonun dikkat düşüşünü azalttığını ortaya koyuyor. Her alıştırmayı gerçek sınav ciddiyetiyle çerçevelerseniz bu mekanizmayı lehinize çevirirsiniz.
4. Agility (çeviklik-dikkat)
Dikkatinizi hızla bir görevden diğerine kaydırma çevikliğinizi ölçer. Beyin görevler arasında geçiş yaparken her seferinde küçük bir zaman bedeli öder; buna görev değiştirme maliyeti denir. Pratik bu maliyeti azaltır ama tamamen sıfırlamaz. Hazırlıkta hızlı kural değişimi içeren dikkat egzersizleri kullanın ve geçiş anlarındaki hata oranınızı takip edin.
5. Audio-Visual Memory (işitsel-görsel bellek)
Kulaklıktan gelen işitsel bilgiyle ekrandaki görsel bilgiyi birlikte tutup geri çağırma becerinizi test eder. Çalışma belleğinin gerçek kapasitesi sanıldığından dar: güncel araştırmalar yaklaşık 4 anlamlı birim gösteriyor (Cowan, 2001); Miller'ın ünlü 7±2 değeri kaba bir retorikti. Ham ezber yerine bilgiyi gruplamayı, yani chunking yapmayı öğrenin. Ses ve görüntüden eş zamanlı bilgi alma alıştırmaları bu modülün en doğrudan hazırlığı.
6. Digit Span (sayı dizileri)
Giderek uzayan sayı dizilerini akılda tutmanızı ister. Burada chunking'in gücü çarpıcı: literatürdeki ünlü SF vakasında bir katılımcı, sayıları anlamlı bloklara bağlama pratiğiyle digit span'ini 7'den 79'a çıkardı. Kazanım görev-spesifikti, yani genel zekası artmadı; ama sizin ihtiyacınız da zaten tam olarak bu göreve özgü gelişim.
Bir uyarı: n-back tarzı bellek antrenmanları benzer görevlerde gerçek gelişim sağlar (yakın transfer), ancak genel zekaya aktarım kanıtlanamadı (Melby-Lervåg ve Hulme, 2016). Digit span'e digit span ile çalışın.
7. 3D Spatial Perception (üç boyutlu uzamsal algı)
Cisimleri zihninizde döndürüp farklı açılardan tanıma becerinizi ölçer. İyi haber, mental rotation öğrenilebilen bir beceri. 1 saatlik strateji eğitiminin performansı yaklaşık 1 standart sapma artırdığı gösterildi. En etkili yaklaşım, cismi parça parça saymak yerine bütün olarak döndüren holistik strateji.
8. Spatial Orientation (uzamsal yönelim)
Kendi konumunuzu ve yönünüzü değişen referanslara göre güncelleme becerinizi test eder. Pratik bir teknik: 180 derecelik dönüşleri zihninizde 90+90 olarak ikiye bölmek hata oranını düşürür. Uzamsal kaygının performansı düşürdüğü de biliniyor; bu modüle "zayıf yanım" etiketi yapıştırmak yerine düzenli pratikle özgüven inşa edin.
9. MIC (joystick ile psikomotor koordinasyon)
Joystick kullanarak el-göz koordinasyonunuzu ve aynı anda birden fazla görevi yönetme kapasitenizi ölçer. Beyin görevleri paralel yürütmez; merkezi bir darboğaz vardır ve her ek görev bu darboğazdan sırayla geçer. Kazanan strateji, kritik göreve "asla düşürme" statüsü verip diğerlerini onun etrafında yönetmek. Joystick pratiğiyle temel takip görevini otomatikleştirirseniz, serbest kalan dikkat bütçenizi ikincil görevlere ayırabilirsiniz.
Hangi modüle ne kadar zaman? Öncelik tablosu
| Modül | Tür | Ölçtüğü Beceri | Çalışma Önceliği |
|---|---|---|---|
| Matematik | Bilgi (çoktan seçmeli) | Temel matematik ve işlem hızı | Yüksek |
| Fizik | Bilgi (çoktan seçmeli) | Temel fizik kavramları | Yüksek |
| Sustained Attention | Yetenek | Uzun süreli dikkat | Orta |
| Agility | Yetenek | Dikkat çevikliği, hızlı geçiş | Orta |
| Audio-Visual Memory | Yetenek | İşitsel-görsel bellek | Orta |
| Digit Span | Yetenek | Çalışma belleği (sayı dizileri) | Yüksek |
| 3D Spatial Perception | Yetenek | Zihinsel döndürme | Yüksek |
| Spatial Orientation | Yetenek | Uzamsal yönelim | Orta-Yüksek |
| MIC | Yetenek | Psikomotor koordinasyon, çoklu görev | Orta |
Öncelik mantığı basit: çalışmayla en hızlı gelişen modüller önce gelir. Retest kuralları da bu sıralamayı destekliyor. Aday anlatımlarına göre bilgi modülünden kalan, yaklaşık 3 ay sonra yalnızca o modüle yeniden girer; yetenek modülünden kalan ise yaklaşık 6 ay sonra sınavın tamamını tekrarlar. Aynı aşamada 2 kez kalan aday süreçten elenir. Bu kurallar resmi metinlerden değil aday deneyimlerinden derlendi; dönemden döneme değişebilir, güncel uygulamayı süreç içinde teyit edin. Diğer adayların güncel deneyim paylaşımları için THY PACE forumuna göz atabilirsiniz.
Sınav günü için bilişsel hazırlık
PACE-A yarım günlük bir maraton olduğu için sınav günü fizyolojiniz en az bilginiz kadar önemli. 70 çalışmayı kapsayan bir meta-analiz, uyku kaybının dikkati bozan en güçlü etken olduğunu ortaya koydu (Lim ve Dinges, 2010). Sınavdan önceki gece uykunuzdan ödün vermeyin.
Kafeinde doz kritik: 75-150 mg aralığı dikkat için ideal sayılırken, tek seferde 200 mg üzeri titreme ve kaygı yapabilir. Joystick'le hassas kontrol gerektiren MIC modülünde el titremesi doğrudan puan kaybı demek.
Sınav kaygısı yaşıyorsanız umutsuzluğa kapılmayın; müdahaleler işe yarıyor. Bilişsel davranışçı yaklaşımlar güçlü etki gösteriyor (etki büyüklüğü yaklaşık 0.9) ve beceri çalışmasını gevşeme teknikleriyle birleştirmek en iyi sonucu veriyor. Mindfulness da meta-analizlerde etkili bulundu. Not: Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; uyku, kafein veya kaygı yönetimi konusunda bireysel durumunuz için bir sağlık profesyoneline danışın.
Sık Sorulan Sorular
PACE-A sonuçları ne zaman açıklanır?
Sonuçlar genellikle sınavdan sonraki 1-2 hafta içinde bildirilir. Süre dönemden döneme değişebilir; resmi bilgilendirmeyi esas alın.
Daha önce DLR'ye girmiştim, şimdi ne olacak?
THY, Haziran 2024'te DLR-1'den PACE'e geçti ve 2025'ten beri yalnızca PACE uygulanıyor. DLR sürecinden retest hakkı bekleyen adaylar için PACE son hak olarak değerlendiriliyor.
Eğitim masraflarını kim karşılıyor?
Eğitim maliyetini THY üstlenir; tutar maaşınızdan yaklaşık 10 yılda kesilir. Model-1 yaklaşık 170 bin €, Model-2 yaklaşık 120 bin € seviyesinde. Eğitim 15-18 ay sürer, üzerine 3-6 aylık type rating eklenir. Rakamlar ve modeller ilandan ilana değişebilir; güncel sözleşme koşullarını esas alın.
Sınava hesap makinesi getirebilir miyim?
Hayır. Sınavda dokunmatik ekran, kulaklık ve joystick kullanılır; hesap makinesi yasaktır. Kağıt ile kalem sınav merkezinde size verilir.
9 modülün her biri çalışılabilir beceriler ölçer ve düzenli pratik, yakın transfer sayesinde gerçek puan artışı getirir. Hazırlığınızı sistemli yürütmek istiyorsanız, modül modül ilerleyen psikometrik test hazırlık sayfamızdaki pratik araçlarla bugün başlayabilirsiniz.
Kapak görseli: Rawpixel · Rawpixel · CC0 lisansı
Kerem Aydoğan
Onur Taşçı